رأی روستای وفس

حاج محمد طیبی،حاج رحمت الله بادینلو،مهدی طیبی

حسنعلی حیدرلو فرزند ملا علی

افتتاح منبع آب شرب روستای وفس توسط جناب آقای کربلایی محمد حسن حیدری#تات وفس#وفس_تات

جوانی حسنعلی حیدرلو پسر ملا علی خان حیدرلو

نان سنتی مخصوص روستای وفس معرف به نان ولکو ازِ

عکس کوچه روستای وفس

ابزارک تصویر

عکس کوچه روستای وفس

ابزارک تصویر

شعر در باره روستای وفس

• نویسم وفس ومی خوانم دیارخرم واباد
  ومیبالم به این وادی واین احساس مادرزاد
  کدامین واژه راگویم کدامین شرح راجویم
  چه احساس غروری وچه شوری درقلم افتاد
  به فرزندان این وادی که این یاران عیاران
  نمودندازسرغیرت گروه همدلی ایجاد
  کمربستندباهمت به ابادی این وادی
  واستیلای این توتم نبردندهیچگه ازیاد
  دوباره همتی بایدقلم تاریخ می زاید
  که بنویسدخداپشت وپناه دوستداران باد
  همه فرزندوفسیم وسرای ماست این خانه
  به خشت جان وتن بایدکنیم این خانه رابنیاد
  بخواهیم ازخداباهم شکو ه وفس مهراجین
  برای مردم خوبش همیشه روزگاری شاد🌹🌹
  #تاتی_زبون
  #اراک_کمیجان_بخش_وفس(ووس)
  هدف از تاسیس کانال اتحاد دربین تات هاوآشنایی با #گویش_لهجه_زبان_تاتی در شهر های مختلف تات نشین ایران است مارا در این امر یاری کنید.

   ارتباط با ادمین
  @s_heydarloo

  لینک https://t.me/joinchat/AAAAAEchF8eOJagrrllnHQ

منزل حاجی عباس رضا خان دارابی

خانه قدیمی روستای وفس

رسم وفرهنگ شیر واره در روستای وفس

رسم قشنگ و پسندیده :#شیرواره 
(((((شیر واره))))))

اردیبهشت ماه و رسم قشنگ شیر واره 

در گذشته که اکثر خانواده های روستایی دامدار بودند دام های آن میش  وبزبود
در بهار که گوسفندان شیر میدادند 
خانوادهای روستایی رسمی به نام شیرواره ی داشتند
که به این صورت بود.
گروه پنج تا شش خانواده که دام کمتر  داشتند باهم جمع میشدند و تیم شیر واره را تشکیل میدادند
فرض کنبد گروه شیر واره ما خانم الف7گوسفند داشت و خانم ب6وخانم ن وم 5تا و خانم ب 4تا جمع 27تا میشه و دوره گروه شون 27روزه میشد  و
روستای وفس چون دارای آب و هوای ییلاقی است شیر یک دو روز خراب نمیشد.
 
هر خانه ای نوبتش بود از شیر جمع شده پنیر وماست و کره ودو غ وکشک و......... درست میکردند
وقتی نوبت تمام میشد شیر را برای یک خانواده دیکر میبردندوهر نوبت ادامه میدادند تا خانواده ها تمام میشدند
چون گوسفند بیشتر از دوسه ماه شیر نمیدهد این رسم فقط در فصل بهارو نیمه اول تابستان بود 
هدف از این کار این بود که چون گوسفند خیلی کم شیر میدهد ممکن است از صد تا گوسفند ماده شیر ده در روز ده کیلو شیر هم جمع نشود و نمونه کوچک همکاری و همیاری بود
شیر واره ی میکردند تا همه خانواده ها بتوانند پنیر و کره وماست  وکشک جمع کنند
قسمت قشنگ این رسم در روستای وفس این بود که خانه ای نوبت شیر واره  دد ان بود
به همسایه ها و اقوامی که شیر نداشتند
دو روز جمعه اول بهار تقسیم میکرد ند با بین فقرا و جمعه آخر آش شیر   دست کرده و تقسیم میکردند و هر محلی شیر .واره مختص خود محل را دارا بود
هر تیم شیر واره خودش باید شرکت میکرد.
و به رسم و وفرهنگ روستای وفس شب اول شیر میبرند  میزبان ظرف شیر انها راخالی نمبداد ومیگفتند ظرف شیرسفید شگون ندارد خالی برگردد ودرظرف شیر انها،،قند یا شکریا،،تخم مرغ بیانمک ، میریخت و میگفت  و اعتقاد داشتندو از شب دو به بعد آب به داخل ظرف آورنده شیر می ریختند و.می گفتند ظرف شیر نباید خالی باشید و مخصوص این کار را میکردند به خاطر این که طرف شیر زود خشک نشود و راحت تر شسته شود.
چون در روستای وفس دو نوبت شیر دوشیده میشود شب و صبح  
و پیمانه اندازه گیری شیر به تعداد گوسفند ان بود .

وسیله #شیرواره::
چمچهَ=ملاقه
چقه
چاراکانه
دوتا دیزی دراندازه کوچک وبزرگ قازانچه  که به فارسی قابلمه می شود 

 
تا انهای هم که شیر ندارند بتونن از محصولات لبنی استفاده کنند 
حتی خانواده ای هم که تو جمع شیر واره ها بود اگر تو هفته که شیر را میاورد برای شیر واره ی به انها هم پنیر و ماست میدادند تا در مضیقه قرار نگیرند
از کره ی که تو شیر واره ی جمع میشد خانواده ی که ان سال عروسی داشت کره را نمک میزد یا اب میکرد و زرد روغن (روغن زرد حیوانی)
درست میکرد برای عروسی استفاده میکردند چون تو قدیم رسم بود تو وفس که شب عروسی حتما باید سر سفره کره برای مهمانان باشد

بقیه هم کره را تبدیل به زرد روغن میکردن تا در پاییز زمستان از روغن استفاده کنند

از پنیر هم برای سایر فصول که شیر نبود استفاده میکردند

#شیرواره ی رسم قشنگ و تیمی بود تا خانواده ها بتوانند محصول بیشتری داشته باشند

از نگین سرسبز استان مرکزی اراک
روستای #وفس 
تهیه_کننده#صفرحیدرلو

اقای عباس غنچه‌ای

تلفظ و جمع آوری کلمه تاتی

کلمه تاتی روستا های بخش #وفس_چهرقان_گورچان_فرک_روستا
♦️#مرور_تاتی_زبون
دانه زیلّه/Dana zeelle=خمیازه

♦️ #مرور_تاتی_زبون
چولوکه/chuluka = چوب خشک و نازک

♦️ #مرور_تاتی_زبون
گیزّنَه/geezzena=لولای در چوبی/پاشنه در چوبی

#تاتی_زبون
#اراک_کمیجان_بخش_وفس(ووس)
هدف از تاسیس کانال اتحاد دربین تات هاوآشنایی با #گویش_لهجه_زبان_تاتی در شهر های مختلف تات نشین ایران است مارا در این امر یاری کنید.

 ارتباط با ادمین
@s_heydarloo
گردآورنده :صفر حیدر لو
لینک https://t.me/joinchat/AAAAAEchF8eOJagrrllnHQ

کلمه تاتی زبان استان مرکزی روستای هم جوار بخش وفس

#تاتی_زبون   روستای چهرقان،وفس،گورچان،فرک از  استان  مرکزی
##تاتی_زبون 
گا= گاو 
ماگا=گاو ماده
بُقَه=گاو نر 
گوله = گوساله
دوُگَه= گاو ماده  که  برای  اولین  بار میخواد ابستن بشه 

#تاتی_زبون
کَل=گاو نر (رسیده )

گُوگَل =  گروه گاوها 
گُوگل چی = به کسی که گاوها را  برای چرا  به  صحرا میبرد اطلاق میشد 
#تاتی_زبون
میشه = میش

بِزَه=بز
بِزلَه=  بزغاله
وَرَه = بَره
تَکَه =بزغاله نر 

قوچ = بره  نر 
سُرو= گله  گوسفندان Souro
بُولوک =  تعدادی از گوسفندان  که از گله  جدا  میشوند
#تاتی_زبون
#اراک_کمیجان_بخش_وفس(ووس)
هدف از تاسیس کانال اتحاد دربین تات هاوآشنایی با #گویش_لهجه_زبان_تاتی در شهر های مختلف تات نشین ایران است مارا در این امر یاری کنید.

 ارتباط با ادمین
@s_heydarloo

لینک https://t.me/joinchat/AAAAAEchF8eOJagrrllnHQ
گرداورنده مطالب    دارابی

گویش اصلی تاتی و نوشت تاتی زبان

کلمه تاتی روستا های بخش #وفس_چهرقان_گورچان_فرک_روستا
♦️#مرور_تاتی_زبون
دانه زیلّه/Dana zeelle=خمیازه

♦️ #مرور_تاتی_زبون
چولوکه/chuluka = چوب خشک و نازک

♦️ #مرور_تاتی_زبون
گیزّنَه/geezzena=لولای در چوبی/پاشنه در چوبی

#تاتی_زبون
#اراک_کمیجان_بخش_وفس(ووس)
هدف از تاسیس کانال اتحاد دربین تات هاوآشنایی با #گویش_لهجه_زبان_تاتی در شهر های مختلف تات نشین ایران است مارا در این امر یاری کنید.

 ارتباط با ادمین
@s_heydarloo
گردآورنده :صفر حیدر لو
لینک https://t.me/joinchat/AAAAAEchF8eOJagrrllnHQ

گویش تاتی زبان استان مرکزی اراک کمیجان بخش وفس(( کلمه))

برخی از کلمات زبان #تاتی دراستان مرکزی که درروستای #چهرقان_گورچان_وفس_فرک_گویش_تاتی_فراموش_شداند ویا در حال فراموش شدن میباشند .

تعلیم =آموزش
قیش=کمربند
کودوه=کله -سر
لچک -چار قاط=روسری
عرضانووه=زانو
کلیرزن= آرنج
پلوپرزن= آبکش
زرپیرن =زیر پوش
قاوه=کت
دووو= دوغ
اودو =آب دوغ
رف=طاقچه بالا
خوش طبی -(خوش طبعی)= شوخی
گزگله= لاستیک   هر چیز گرد 
اوگردان=ملاقه
ملم=(مرهم)
پوت= پیت حلب
جعده=جاده
مجال =وقت
سوزی = سبزی
رون= روغن
اندو= کاهگل کشیدن
قاب=ظرف
دسه= نخ
قوه= باطری
دوره -یونه= کوزه
سیزده - سیزده=جارو
 جاوه (پاوره)=زیرشلوار
جیر=کش
دسته خوان=سفره
ضعفه قلیان= صبحانه
#######################
#تاتی_زبون
جام=کاسه

مرووس=طناب متوسط
رسنه=طناب بزرگ
شاپالاق=سیلی
تله= شکم
قاش=ابرو
پالا= کفش
ماغاره= غار
میتب= مکتب - مدرسه
قوجه=آغوش
کور تلیچه=سنگ صاف
 -  خلاء=توالت

تصدیق=گواهینامه
قولتوق=بغل

قومقومیه=قمقمه

قازانه= دیگ بزرگ
خوشبن=هویج
درمهنسی(درمهندسی)=پنجره
دودومان=خانه
هاموه=گیوه
قرص=محکم -سفت

 پالا شبرو=کفش
مژمگی=مجمع   سینی  بزرگ
سجلد (سه جلد)=شناسنامه
کوف =تاب
کن فیکون= نابود
قهوه سینی= سینی
چرا اینگلیسی(چرادستی) =فانوس
######################
#تاتی_زبون
روپوش =مانتو
قیه پوخی= جلبلک
تسته داره=لاک پشت
کوگه تیکینه= جوجه تیغی
لب گردن= یقه
صدفه(پولاک)= دکمه
رفوزه=مردود
زرناقوت=زهرومار
چفت=قفل
برف=تاید
مراد=امید-آرزو
نامراد=نا امید-شکست
(دنده)=هسته-مغز
مریضخانه=درمانگاه-بیمارستان
داوایی=دارو
حپ=قرص
پیلیسیم=پماد

آخره=آسیاب
سرناق=ُسم حیوانات
کوانه=هاونگ
حلبال= قلبیر
محکمه=دادگاه
زارو= کودک
بان گیلان=غلطک پشت بام
گیزن =لولا  پایه  در
مِزَه=مُژه
راخت(رخت)=لباس
خاکه=خواهر
نندی =گهواره
بچ (نیش)=جوانه
فکسنی=قراضه
دگیش=عوض
لم یسر=سردرگم
دانه زیله=خمیازه
دوردوره=شیپور
شیرازه=رنگین کمان
#######################
#تاتی_زبون
چارگانه=وسیله‌ای ک چراغ نفت میکردند
حجو (ریشخند)=مسخره
چولوکه=چوب خشک ونازک
دج=جدا
آلات گرم=فلفل

کلک=اجاق هیزم
چتن=سخت
چانقاله=چنگال
دیل بیلمز=زبان نفهم
آلاج آلاج=رنگارنگ 

ناتمیث=نجس
ناصحیح =اشتباه
حاجت = وسیله
تفلیک=تعارف
جّلّب=بی کیفیت
هم شور ومصلحت=مشورت کردن
افتافه=آفتابه
امارت =ساختمان

لوت =لخت-عریان
فوته=لنگ
مجر=نرده
قودوز= مست
کانادا  =نوشابه
چوستک   پآلا   =کفش
ارش= نخ
لاقه=  دمپایی
گووونیده= زود  تند  سریع
طوله    طویله
هیزم دان=   انبار هیزم 
وره =  بره
وِره= سیرابی
بزله = بزغاله 
راحاتیه = قیف
ورگ = گرگ 
لواس =  روباه 
خروش =خرگوش
لوواله =روده
دشتوان  = نگهبان  باغ
حوولی=  کره  خر 
چای  پرزن  =چای صاف کن 
بریزه =روزنه  سقف
هیلَمه=  یورش
تسده  داره =  لاک پشت
دوقناق = چوبی  دوشخانه که به طناب بستع میشه برای باربری 
کولوووه = کلوخ
عناسای =  این  طرفی   جهت 

زای  ووه  =  خراب شد 
استایلجه= اهسته
لامبند =وسیله  ای  که  نان  رو  به تنور میزدند تا  پخته شود 

قابورقه  =   پهلو 

حقه     لیوان 
کورپلق =  محل  نگهداری بره های کوچک
انگوشتارکه =  انگشتر 
کولانه =  تنه  درخت 
قداره =  ساطور 
ملوچه  = گنجشگ 
اوزوین = باغ
  اوگردان = ملاقه  بزرگ 

خلخله =خرخره
گوووره =  جوراب 
قولاقه گیر =  هزار پا 
اسدله =  استخر 
قالپاسینگ =  قلاب سنگ 

خولبن =  سوراخ  سنگ بزرگ  که  اب رد  میشه 
راهونگه =  راهرو   زاغه

دوشا =   شیره  انگور 
دروشه   =  درفش 

عارخالوق = کت مخمل 
یوووو = جو 
کرگه =  مرغ
دوساق =  زندان 

زلّه=  زن 
استله  = استخر 
سزّنه = عطسه
داواق =چانه 
سرکله = باعجله 
 با تشکر  مرتضی دارابی

تهیه کننده:صفر حیدر لو
#تاتی_زبون
#اراک_کمیجان_بخش_وفس(ووس)
هدف از تاسیس کانال اتحاد دربین تات هاوآشنایی با #گویش_لهجه_زبان_تاتی در شهر های مختلف تات نشین ایران است مارا در این امر یاری کنید.

 ارتباط با ادمین
@s_heydarloo

لینک https://t.me/joinchat/AAAAAEchF8eOJagrrllnHQ

گویش تاتی روستاهای بخش وفس

1. برخی از ابزارآلات کشاورزی در #چهرقان_گورچان_وفس_فرک_گویش_تاتی_فراموش_شداند روستای که صدرصد فراموش شده اند.

   #اوجار_وی_گردنه_سوه_گوشه
   #خرلنگ_جل_جل_آوندی_لایینه-#گسن_کتر_بار_ولینه_پالانه
    #چمبره_جوال_سوان_داخره #چانکیش_مالا_پاییزن_تره_
   #پایه_لوده_بان_جلجل_آلاشور-#مابر_ویسته_جوال_دوز
    #خط_کیش_فیه_پاچنبره_چارپاره #ترسته_قلمخ_سنگ_وره-#یاواشین_گردنه_لوده_خوره
   نوشته: علی نوری

2. تهیه کننده:صفر حیدرلو
   #تاتی_زبون
   #اراک_کمیجان_بخش_وفس(ووس)
   هدف از تاسیس کانال اتحاد دربین تات هاوآشنایی با #گویش_لهجه_زبان_تاتی در شهر های مختلف تات نشین ایران است مارا در این امر یاری کنید.

    ارتباط با ادمین
   @s_heydarloo

   لینک https://t.me/joinchat/AAAAAEchF8eOJagrrllnHQ

کوه حاجی رضوان سمت روستای وفس

فصل برداشت زرد الو روستای وفس

طبیعت روستای وفس دره میرزا قلی سال 1399

حاجی عباس رضا خان دارابی و پسرش اقا مهدی ونوهٌ پسری

رمضان بادینلو

وضعیف اجتماعی معیشتی مردم در گذشته و حال روستای وفس

---

وضعیت اجتماعی و معیشتی مردم در گذشته و حال :

قبل از انقلاب یک کارگاه آهنگری با کورهٔ مخصوص در #روستا وفس  دایر بود که استاد آهنگر به ساختن لوازم زندگی از جمله داس و تبر و بیلچه و انبر دست و … مشغول بود. این کارگاه نیز تعطیل شد. چند رویگر نیز در روستا مشغول کار بودند و به ساخت یا تعمیر چراغ و بخاری و … اقدام می‌کردند. سکه‌های نقره یا نیکلی را که زنان و دختران به عنوان زیورآلات در حاشیهٔ جلیقه یا عرقچین خود می‌دوختند یا به همراه مهره‌های زینتی به رشته می‌کشیدند و به گردن می‌آویختند، توسط همین رویگران (گوشه یا دسته) زده می‌ شد.
در سابق در هر خانه‌ای یک تنور هم نصب می‌شد و زنان نان مورد نیاز افراد خانواده را خود تهیه می‌کردند ولی حالا که کشت گندم در روستا از رونق افتاده‌است، آن تنورها نیز برچیده شد و جایش را به پنج باب نانوایی عمومی داده‌است.

اولین بار در سال ۱۳۴۵ بود که ماشین وارد عرصهٔ زندگی مردم این روستا شد. آن هم ماشین پرقدرت روسی که از یک جاده دست‌ساز پر سنگلاخ بسیار خطرناک برای کشیدن کنده‌های درختان گردو که از پدر بزرگ‌ها به یادگار مانده بود، صدای غرش موتور و بوق مهیبش در آسمان آرام روستا پیچید و اولین آثار تخریبی زندگی ماشینی رقم خورد.

در گذشته روستا به وسیله کدخدا اداره می‌شد که کم‌کم انجمن ده و سپس خانه انصاف نیز برای رتق و فتق امور روستا به کمک کدخدا آمدند. مردم سعی می‌کردند اختلافات خودشان را بصورت کدخدامنشی حل و فصل کنند و کمتر دیده می‌شد که کسی به عنوان شاکی به پاسگاه ژاندارمری که در وفس  مستقر بود، برود و اظهار شکایت کند. مردم در انجام کارها از جمله در ساخت و ساز خانه یا برداشت محصول به یکدیگر بطور رایگان یاری می‌رساندند به این یاری رسانی افتخاری عمومی (ایمجی) می‌گفتند. امروزه امور این روستا با همفکری دهیاری و اعضای شورای اسلامی و شورای با گویش #تاتی_زبون حل اختلاف حل و فصل می‌شود.
#تهیه کننده:
#صفر حیدر لو
#تاتی_زبون
اراک_کمیجان_روستای وفس(ووس)

گروه سلام ووس
@tatizaboon
 ارتباط با ادمین
@s_heydarloo

لینک عضویت:
https://t.me/joinchat/AAAAAEchF8eOJagrrllnHQ

حجت الله شهبازی راننده روستای وفس

ادامه نوشته

اولین راننده اتوبوس روستای وفس (طیبی)

پدر شهید

 

کربلا ابراهیم بادینلو

ادامه نوشته

نبی الله شهبازی

استاد محمد شهبازی

رسم بود پیرها روستای وفس بعد از ظهر زمستان تو کوچه های می نشستند